Tập sự bào chữa ban đầu cho gia đình ông Vươn – phần 2

Tập sự bào chữa ban đầu cho gia đình ông Vươn – phần 2
09:06 25 thg 2 2012Công khai4 Lượt xem 0

DƯƠNG PHI ANH

Thưa quý…Vị!

(Để bài viết dễ đọc nên tôi xin hạn chế trích dẫn điều luật cụ thể)

Như chúng tôi đã phân tích ở Phần 1, cần khẳng định lại một lần nữa là các bị can Đoàn Văn Vươn, Đoàn Văn Quý…không phạm tội “giết người” theo Điều 93 Bộ luật Hình sự do các dấu hiệu hành vi khách quan và chủ quan đã không đủ yếu tố cấu thành tội phạm này.

Cũng vì vậy, có ý kiến cho rằng bị can phải được thay đổi tội danh sang “Giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh” (Điều 95) hoặc “Giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng” (Điều 96)… thì chúng tôi thấy đều không chính xác vì hành vi giết người, như đã được phân tích, là không thỏa mãn.

Cũng có người cho rằng bị can không có hành vi phạm tội vì đây là “phòng vệ chính đáng”. Một cách khách quan, vấn đề phòng vệ chính đáng muốn chứng minh được thì phải chứng minh là sáu chiến sĩ công an, quân đội bị thương, đã tấn công trái pháp luật; và nạn nhân (“người bắn đạn hoa cải”) đã chống trả một cách đúng pháp luật để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Hành vi chống trả không những đúng pháp luật mà còn phải chống trả tương xứng với với hành vi của những người bị thương. Điều này chứng minh được là không dễ, bởi vì làm sao biết được những người bị thương này tấn công mức độ nào và trái pháp luật trước như thế nào ?…

Nên chúng tôi cũng không thiên về phương pháp này.

Một điểm đáng chú ý về hành vi anh Vươn là lúc vụ việc xảy ra thì anh đang ôm hồ sơ lên TP Hải Phòng tiếp tục khiếu nại, không hề có mặt ở hiện trường để có thể “bắn vào đoàn cưỡng chế”. Vậy, tại sao anh Vươn lại bị khởi tố, bắt tạm giam?

Theo quy định của Bộ luật Hình sự thì, trong trường hợp này, anh Vươn chỉ có thể bị khởi tố khi bị quy kết là đồng phạm với người có hành vi “bắn đạn hoa cải”. Đồng phạm ở đây có thể đóng một trong các vai trò là: Người tổ chức, người thực hành, người xúi giục, người giúp sức. Vì vậy, nếu có đủ căn cứ thì mặc dù không trực tiếp nhưng anh Vươn có thể bị khởi tố do đồng phạm. Tuy nhiên, để chứng minh đồng phạm của người không trực tiếp thực hành hành vi bị cho là phạm tội thông thường phải chứng minh qua lời khai của người trực tiếp và cả dấu hiệu liên quan hoặc cơ quan điều tra có căn cứ chắc chắn khác chứng minh mặc dù người đó “ngoại phạm” nhưng là đồng phạm (như có người nhìn thấy và dấu vết còn để lại…).

Vì vậy, ở đây cần xem xét kỹ về cơ sở để cơ quan điều tra bắt anh Vươn có đủ căn cứ không hay là chỉ “suy luận” rồi bắt? Anh Vươn bị bắt trước hay sau khi anh Quý bị bắt và bắt trong trường hợp khẩn cấp hay quả tang?… Nếu chưa có đủ cơ sở, chỉ thông qua lời khai hoặc một vài suy luận chưa được kiểm chứng mà bắt tạm giam anh Vươn, sau đó mới “áp dụng các biện pháp nghiệp vụ” để anh Vươn nhận tội, rồi mới thu thập chứng cứ chứng minh sau,…thì cơ quan tiến hành tố tụng đã vi phạm nghiêm trọng một loạt các điều khoản trong thủ tục tố tụng.

Mặt khác, như phân tích hành vi của anh Vươn và những người trong gia đình, không thể bị khởi tố trong nhóm tội “giết người” nên cần xem xét lại tội danh. Tội danh ở đây chắc chắn nếu có thì cũng không thuộc trường hợp đặc biệt nguy hiểm. Kết hợp xem xét nguyên nhân dẫn đến hành vi phạm tội của các bị can là xuất phát từ một loạt hành vi sai trái trong “thi hành công vụ” của các cấp chính quyền ở TP Hải Phòng như vừa qua, nên cần thiết phải cho các bị can tại ngoại trước…

Về tội “Chống người thi hành công vụ”

Có nhiều ý kiến cho rằng do đã có kết luận những người “thi hành công vụ” vừa qua là sai hoàn toàn nên không thể khởi tố tất cả người trong gia đình anh Vươn về tội “Chống người thi hành công vụ” được. Thực ra, mặc dù chúng tôi đang bào chữa cho các bị can nhưng khách quan mà nói đó không phải là lập luận đúng! Vì theo nguyên tắc chấp hành luật, dù chính quyền ban hành quyết định hành chính (thu hồi, cưỡng chế) sai nhưng tại thời điểm tổ chức thực hiện quyết định đã không có kết luận của bất kỳ cơ quan chức năng nào khẳng định là sai. Nghĩa là dấu Quốc huy trong quyết định vẫn có hiệu lực. Dù sai hay đúng thì nguyên tắc là mặc nhiên người bị điều chỉnh phải chấp hành trước. Nếu sau này mà có kết luận rằng việc “thi hành công vụ” là sai thì tùy theo mức độ vi phạm và hậu quả đã xảy ra để quy trách nhiệm cho những người liên quan làm sai! Vì vậy, nếu chống lại với mức độ đúng với Luật hình sự quy định thì có thể bị khởi tố “Chống người thi hành công vụ” được. Cần nhấn mạnh là đúng với mức độ mà Luật Hình sự quy định…

Thế nhưng, trong vụ án của ông Đoàn Văn Vươn này, chúng ta có thể dễ dàng chứng minh được những người đang “thi hành công vụ” lại hoàn toàn không phải “thi hành công vụ” với một lý do hoàn toàn khác với trên. Vì, Quyết định cưỡng chế điều chỉnh trong phạm vi là 19,3 ha. Khi các cơ quan chức năng xuống cưỡng chế thì chỉ thấy ở đây “đồng không mông quạnh” và không hề bị sự chống đối nào cả. Theo thông tin, việc “chống” chỉ xảy ra khi những người trong thành viên đoàn cưỡng chế tiến vào nhà ông Quý, để “tiến hành công vụ”, mà rất tiếc căn nhà này nằm ngoài phạm vi cưỡng chế, ngoài phạm vi “công vụ”. Nên người ta coi những người “thi hành công vụ” tại nhà ông Quy ấy không phải “người thi hành công vụ” là hoàn toàn chính xác!

Do đó, mặc nhiên có thể khẳng định ngay những hành vi ngăn cản, “chống” ngoài phạm vi khu đất bị cưỡng chế đều không bị xem là “chống người thi hành công vụ”. Riêng trường hợp vợ ông Quý, vợ ông Vươn “đứng ngài bờ đê nhìn cưỡng chế” mà cũng bị khởi tố thì buộc cơ quan chức năng phải chứng minh được họ “đồng phạm” với ai đó về tội “chống người thi hành công vụ” (hành vi đồng phạm phải như phân tích ở trên). Ngược lại không chứng minh được thì họ hoàn toàn vô tội.

Nhắc lại lần nữa, nếu những người trong gia đình ông Vươn “chống” ngoài phạm vi cưỡng chế thì khẳng định, kết luận ngay họ không bị tội “Chống người thi hành công vụ”.

Trong trường hợp đoàn cưỡng chế cưỡng chế luôn cả tài sản ngoài phạm vi quyết định cưỡng chế điều chỉnh mà có căn cứ để khẳng định họ vụ lợi hoặc vì động cơ cá nhân khác, thì chính những người “thi hành công vụ” phạm tội “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ” (Điều 281 BLHS)…

ĐỀ NGHỊ:

Từ những phân tích khách quan về vụ án, về hành vi của những người trong gia đình ông Đoàn Văn Vươn nêu trên, căn cứ Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự… Chúng tôi khẳng định và đề nghị cụ thể như sau:

– Khẳng định một cách chắc chắn rằng toàn bộ những người trong gia đình ông Đoàn Văn Vươn bị khởi tố về tội “Giết người” và tội “Chống người thi hành công vụ” đều không hề phạm tội này!

– Nếu họ không phạm những tội trên thì cơ quan chức năng cần xem xét một cách thấu đáo với những hành vi như vậy của những bị can trong vụ án thì có vi phạm pháp luật hình sự không? Có cần thiết phải xử lý hình sự không và khởi tố tội gì?,… Trong trường hợp cơ quan tiến hành tố tụng thay đổi tội danh thì cần thiết thực hiện việc cho các bị can đang bị tam giam tại ngoại hầu tra vì nguyên nhân họ hành động vi phạm bắt nguồn từ mối quan hệ nhân quả là hành vi vi phạm nghiêm trọng của những “người thi hành công vụ”. Vì vậy, cũng cần xem xét ngay về trách nhiệm hình sự của những người có dấu hiệu vụ lợi hoặc vì động cơ cá nhận, lạm quyền…để tránh lọt người, lọt tội!

– Do vậy, nếu bị truy cứu thì cũng cần áp dụng chính sách nhân đạo, khoan hồng tối đa đối với những bị can thuộc gia đình ông Vươn. Theo chúng tôi, vì nguyên nhân phạm tội là do lỗi người khác và các bị can đã hành động giúp nhà nước phát hiện ra rất nhiều sai phạm của các cán bộ liên quan nên trong trường hợp tòa án xác định họ có tội thì cần được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự…

Theo bài trên báo Tuổi Trẻ, được biết năm 1928 xảy ra vụ án Đồng Nọc Nạng. Một số người nông dân đã đứng lên đấu tranh với cường hào, làm chết cả quan Pháp. Tòa án Pháp sau đó phân tích lỗi các bên đã xử tha bổng cho những người nông dân do họ bị cường hào sử dụng quyền lực đè ép. Tòa án “nhân danh công lý”, mà biểu tượng Nữ thần Công lý “mắt nhắm, mắt mở” vẫn tha bổng cho những người bị đè nén. Tất nhiên là tình tiết, quy định luật khác nhau nên so sánh chỉ là khập khiễng! Nhưng, trong vụ án này, chúng tôi tin tưởng rằng Tòa án “Nhân danh nước CHXHCN Việt Nam” sẽ xét xử một cách đúng người, đúng tội và thể hiện thuộc tính công bằng, dân chủ, văn minh như trình bày của chúng tôi ở trên…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s