“Hiệp sĩ” đường phố: Làm sao danh chính?

“Hiệp sĩ” đường phố: Làm sao danh chính?
00:48 10 thg 10 2011Công khai9 Lượt xem 0

Luật pháp nhiều khi “lạnh lùng” với mong muốn chính đáng của không ít người nhưng có lý như bản chất vốn có của nó: Không phải đáp ứng theo mong muốn của số đông là đúng! Nếu xem xét trường hợp “hiệp sĩ đường phố”, mà thời gian vừa qua, các phương tiện truyền thông và người dân khen ngợi hết lời, thì sẽ thấy có rất nhiều băn khoăn về sự đúng, sai trong các việc làm của “hiệp sĩ”. Nhà nước không dễ bổ sung quy định để “hiệp sĩ” hoạt động một cách danh chính. Nếu bổ sung, không khéo luật pháp của ta lại bị đánh giá là “khác người”…

Trở lại thực tế, thành tích bắt người có hành vi phạm tội của các cá nhân, của các câu lạc bộ, các tổ “hiệp sĩ”… trong thời gian vừa qua là hết sức đáng trân trọng. Như nhiều tờ báo đã nêu, ở thời điểm mà không ít người vô cảm trước cái xấu, cái ác thì những hành động quên thân mình của những người dân bình thường (hiệp sĩ) để phát hiện và bắt tội phạm nói chung, bắt trộm, cướp nói riêng là đáng trân trọng biết bao. “Giữa đường gặp chuyện bất bằng mà tha” (sao được?), hiệp sĩ chẳng quản ngại nguy hiểm, miễn là khống chế được kẻ có hành vi phạm tội giao cơ quan chức năng xử lý… Họ xứng đáng để nhiều người, trong đó có tôi, nghiêng minh kính phục!

Nhưng, về luật pháp, liệu những hành động của họ có bảo đảm đúng? Không phải ngẫu nhiên mà Luật tố tụng hình sự quy định rất chặt chẽ về thủ tục khám người và bắt người. Hầu hết hai công việc này do cơ quan điều tra thực hiện trên cơ sở phê chuẩn của Viện kiểm sát. Chỉ duy nhất trường hợp phát hiện rõ ràng một người có hành vi phạm tội quả tang thì người dân bình thường mới có quyền bắt và giao ngay cơ quan chức năng để xử lý…

Ở đây, không biết thực tế thế nào, nhưng qua các phương tiện truyền thông, người ta thấy rằng có một vài “hiệp sĩ” đã đi quá giới hạn mà một công dân bình thường không có quyền làm. Để bắt được đúng người có hành vi phạm tội, họ đã đơn phương theo dõi nhiều ngày; nghi ngờ đối tượng biểu hiện khả nghi, họ đã lục soát, khám xét; và bắt khi đối tượng chưa kịp thực hiện hành vi phạm tội (chưa quả tang)…

Có biết bao câu hỏi đặt ra ở đây. Những người bị khám xét, bị bắt khi chưa có hành vi phạm tội quả tang sẽ phản ứng thế nào? Việc bắt có đúng đối tượng? (vì không loại trừ nhiều khi các hiệp sĩ bắt sai); Trường hợp hiệp sĩ bị thương, thậm chí tử vong đã xảy ra cũng nhiều nhưng ngược lại hiệp sĩ làm đối tượng bị thương, bị tử vong thì ai chịu trách nhiệm? (Bởi việc bắt cũng chỉ mới nghi ngờ phạm tội thôi mà gây thương vong cho người khác); Đặc biệt, vấn đề đúng sai tố tụng khi bắt người của hiệp sĩ sẽ được “tính” thế nào?…

Theo tôi được biết, ở rất nhiều nước, cảnh sát luôn khuyến cáo là khi có sự cố như trộm, cướp, bắt cóc có vũ khí…, mà không liên quan tới mình, người dân cần phải tránh thật nhanh để bảo đảm an toàn cho bản thân. Và, tốt nhất là khi an toàn rồi thì tìm cách báo cho cơ quan chức năng để họ xử lý là đã làm tròn bổn phận công dân. Người ta giải thích rằng do người dân không được đào tạo, không được trang bị phương tiện và không được pháp luật quy định có chức năng chuyên nghiệp trong bắt giữ tội phạm, nên mới khuyến cáo người dân như vậy. Bảo vệ trị an là chức năng của cảnh sát! Còn, trường hợp cứu người đang gặp nạn thì khác, luật của Việt nam cũng quy định tương tự, tức là “người có đủ điều kiện” mà không cứu người đang bị nguy hiểm cao độ thì mới bị chế tài…

Có người cho rằng cần phải thành lập các câu lạc bộ hiệp sĩ chuyên nghiệp để góp phần bảo vệ sự an lành cho người dân (dưới sự kiểm soát của công an) nhưng xem ra không ổn. Bởi, đó là chức năng lớn nhất của công an mà cụ thể là cảnh sát…

Nói như thế, tôi biết rằng sẽ đụng chạm tới tấm lòng mong muốn quét sạch tội phạm, tấm lòng nghĩa hiệp của nhiều người. Nhưng, theo tôi, dù nóng lòng muốn làm mọi sự tốt đẹp thì mọi người đều tuân thủ pháp luật trên hết. Ở đó, cả cơ quan nhà nước và người dân đều phải ý thức được chức năng, nhiệm vụ và giới hạn quyền, nghĩa vụ của mình trước đã!

DƯƠNG PHI ANH

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s